Trang chủ » TIN TỨC - SỰ KIỆN » TIN TỨC - SỰ KIỆN

Những biện pháp để học tốt hơn các môn thực hành của sinh viên khoa GDTC

Thứ sáu - 28/03/2014 21:31
                                   NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỂ HỌC TỐT HƠN CÁC MÔN THỰC HÀNH CỦA SINH VIÊN KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT
 
                                                                                                                                                                                                      
          Trong đời sống thường ngày, nhiều người không được đào tạo, họ vẫn chơi được nhiều môn thể thao. Sinh viên Khoa Giáo dục thể chất được huấn luyện, đào tạo bài bản, không có lý gì việc hình thành kỹ năng động tác thể thao lại chậm hơn, lại kém hiệu quả hơn so với những người bình thường. Để làm được như vậy, cần phải nghiên cứu lý luận, nghiên cứu thực tiễn để tìm ra các biện pháp tập luyện hiệu quả nhất cho mình.
 
          Trong đời sống thường ngày, không phải ai cũng được huấn luyện cách thức tập các môn thể thao một cách bài bản, mặc dù vậy, vẫn có những người tham gia các môn thể thao ở mức độ khá, giỏi. Họ có thể tham gia thi đấu ở các Hội thi thể thao quần chúng của các địa phương và cũng đạt được những thành tích nhất định. Phần lớn trong số họ, việc hình thành kỹ năng các môn thể thao là do bắt chước hoặc tự tìm tòi, nghiên cứu, quan sát, tự tập luyện để hình thành các kỹ năng động tác, các kỹ thuật của các môn thể thao.
          Đối với sinh viên Khoa Giáo dục thể chất, việc học tập các môn thực hành trong chương trình đào tạo, đều được hướng dẫn chỉ bảo một cách bài bản. Tuy vậy, không phải sinh viên nào cũng đạt được kết quả mong muốn, thậm chí có nhiều sinh viên đạt kết quả rất thấp hoặc phải học lại ở một số môn.
          Sở dĩ kết quả như vậy, có thể do một số nguyên nhân như sau: Thể lực chưa đáp ứng, đầu tư thời gian chưa thoả đáng, tập luyện trong trạng thái vô cảm, thiếu tập trung, suy nghĩ về động tác, thiếu các biện pháp tập luyện hợp lí. 
Trong bài báo này, chúng tôi đưa ra một số biện pháp giúp sinh viên Khoa Giáo dục thể chất tham khảo để nâng cao hiệu quả tập luyện các môn thực hành.
          Trước hết, ta cần hiểu thế nào là việc tập luyện các môn thực hành có hiệu quả cao?
          Theo chúng tôi, việc tập luyện các môn thực hành được coi là có hiệu quả cao, cần đạt được những tiêu chí sau đây:
          - Thời gian hình thành kỹ năng bài tập không quá dài.
          - Việc hình thành kỹ thuật cơ bản của bài tập phải chính xác, các trạng thái biến dạng có tính ứng dụng của bài tập cần phong phú, đa dạng.
          - Kỹ năng bài tập được duy trì ổn định, bền vững và có thể sử dụng tốt trong việc thi đấu hoặc trong công tác giảng dạy sau này.
          Từ quan niệm như vậy, chúng tôi đưa ra một số biện pháp giúp sinh viên Khoa Giáo dục thể chất tham khảo để nâng cao hiệu quả tập luyện các môn thực hành như sau:
          1. Nghiên cứu động tác
          1.1. Hiểu tác dụng của động tác sẽ tập
          Trước khi tập động tác đơn lẻ hoặc một bài tập liên hoàn nào đó, ta cần hiểu tác dụng của động tác đó hoặc bài tập liên hoàn đó trong bài tập tổng thể hoặc trong thi đấu.
          Ví dụ: Khi tập động tác gập duỗi lên thành chống trước trong nội dung xà đơn, ta phải hiểu đó là động tác lên, là khâu bắt đầu của cả bài Xà đơn. Nếu thiếu động tác đó, sẽ ảnh hưởng đến các động tác tiếp theo hoặc làm cho bài tập kém chất lượng, không thể đạt được điểm cao. Trong kỹ thuật nhảy cao úp bụng, giai đoạn trên không khi qua xà, tuy chưa tiên tiến bằng kiểu lưng qua xà nhưng nó tốt hơn các kiểu khác như nằm nghiêng, bước qua và nó phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất hiện tại của các trường phổ thông. Trong môn Bóng chuyền, kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt giúp chúng ta phòng thủ rất hiệu quả trong mọi trường hợp.
          1.2. Dạng cơ bản của kỹ thuật và các biến dạng mang tính ứng dụng của động tác hoặc bài tập
          Nhận biết thế nào là động tác chính xác, thế nào là dạng ứng dụng của nó là rất cần thiết. Nếu không biết động tác chính xác thế nào thì cũng khó biết thế nào là động tác sai, thế nào là dạng ứng dụng của nó. Như vậy, rất khó trong công tác giảng dạy sau này.
- Động tác chính xác là động tác được thực hiện trong điều kiện sân bãi, dụng cụ tương đối chuẩn, tư thế chuẩn bị của người tập ở dạng cơ bản, động tác được thực hiện đủ các yếu cầu, đúng và đẹp.
- Các kỹ thuật biến dạng mang tính ứng dụng của động tác hoặc có thể gọi là động tác ứng dụng.
Động tác ứng dụng là động tác không giống hoàn toàn với dạng cơ bản của kỹ thuật động tác nhưng vẫn giữ được những khâu chính, nếu áp dụng trong thi đấu thì vẫn được luật cho phép vì nó không phạm luật.
Ví dụ: Chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt, trong thi đấu, có thể không đánh bóng trước mặt mà đánh ở hai bên, có thể hai cánh tay co, có thể đánh bóng từ phía sau... Nếu không dính bóng, không lăn tay... thì vẫn được coi là bóng tốt.
1.3. Cách dùng lực khi thực hiện động tác
Khi thực hiện, động tác nào cũng phải dùng lực. Nếu không dùng lực, không thể hoàn thành được bất cứ động tác nào, dù là dễ nhất. Nhưng dùng lực thế nào, từ bộ phận nào, theo phương nào, lớn hay nhỏ, vào lúc nào... lại là chuyện cần phải nắm vững. Những yếu tố đó được thể hiện như sau:
- Bộ phận phát lực: mỗi động tác cần có các bộ phận phát lực khác nhau. Thông thường, có bộ phận phát lực chính và các bộ phận khác phối hợp.
Ví dụ: Động tác gấp duỗi lên thành chống trước ở xà đơn thì cử động duỗi hai chân ra trước, lên trên là chính, cử động vít hai tay để đưa cơ thể lên trên và áp vào xà thành chống trước là cử động phối hợp.
Trong kỹ thuật nhảy cao kiểu áp bụng, bộ phận sinh lực chính, yếu tố chính tạo ra thành tích là động tác giậm của chân giậm, còn các cử động khác chỉ là phối hợp.
- Phương hướng và điểm đặt của lực: Khi thực hiện động tác, lực tạo ra đều phải có hướng nhất định. Nếu được biểu diễn dưới hình thức véctơ thì véctơ khi dùng lực phổ biến được đặt vào trọng tâm cơ thể. Cơ thể sẽ di chuyển theo hướng của véctơ mà khi ta dùng lực tạo ra.
Ví dụ: Trong động tác giậm nhảy của nhảy cao úp bụng, lực được tạo ra do chạy đà và động tác giậm nhảy. Cơ thể được bay lên trên và ra trước. Góc bay của cơ thể trong không gian chính là véctơ tổng hợp lực của chạy đà và giậm nhảy, đặt vào trọng tâm cơ thể. Ở động tác chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt, lực được tạo ra do phối hợp sức toàn thân theo thứ tự duỗi các khớp cổ chân, gối, hông, cuối cùng là nâng khớp vai hợp lí. Véctơ của lực được đặt vào điểm tiếp xúc của tay vào quả bóng và có hướng ra trước, lên trên...
- Cường độ dùng lực: Không phải lúc nào cũng dùng lực lớn nhất theo khả năng của mình mà phải tuỳ theo từng động tác, tuỳ theo thời điểm...
Có động tác dùng lực lớn nhất như các động tác ném, đẩy, các động tác giậm nhảy trong các môn nhảy như: nhảy xa, nhảy cao, nhảy sào... có động tác dùng lực cần vừa phải, có đòi hỏi sự khéo léo cao như bài tập với các môn bóng, bài tập của môn thể dục đồng diễn, thể dục nhịp điệu...
- Thời điểm dùng lực: Thời điểm dùng lực không phải tuỳ tiện mà phải đúng lúc, đúng thời cơ mới giúp cho việc thực hiện động tác đúng kỹ thuật và cao hơn, đạt tới tính nghệ thuật.
Ví dụ: Trong động tác gập duỗi lên thành chống trước ở xà đơn, khi gập chân xong, cơ thể người tập có thế năng lớn nhất. Sau đó, khi cơ thể bắt đầu, dao động trở về, người tập nhanh chóng làm động tác duỗi hai chân ra trước, lên trên, phối hợp với vít thẳng tay để trở thành chống trước, kết thúc động tác.
Ở kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt, nếu đánh bóng sớm, bóng dễ ra sau đầu, nếu đánh muộn, bóng dễ rúc lưới. Tốt nhất là đánh khi bóng đến ngang thắt lưng người tập.
- Thứ tự dùng lực: Trong mỗi động tác, mỗi bài tập liên hoàn, không phải lúc nào cũng dùng lực như nhau mà cần tuỳ theo mỗi loại động tác, mỗi dạng bài tập để dùng lực phối hợp cho thích hợp. Phổ biến có các loại phối hợp dùng lực như sau:
Dùng lực đồng thời giữa các bộ phận: thường dùng trong các động tác có tính bột phát hoặc tốc độ cao.
Ví dụ: Động tác giậm nhảy trong các môn nhảy, động tác phối hợp chân đạp sau, chân lăng và tay trong các cự ly chạy tốc độ cao.
Dùng lực lần lượt giữa các bộ phận:
Ví dụ: Môn nhảy cao úp bụng: thứ tự dùng lực sẽ là: giậm nhảy, trên không qua xà, ép vai, mở hông, xoay mũi chân lăng để rơi xuống đất, hoãn xung hoàn thành động tác...
Dùng lực theo hình thức nối tiếp nhau: Bộ phận này dùng lực chưa xong đã đến bộ phận kia.
Ví dụ: Các động tác dạng làn sóng...
- Các yếu tố quyết định: trong mỗi động tác, mỗi bài tập đều có các yếu tố chủ chốt, mang tính quyết định, nếu thực hiện được yếu tố đó, sẽ giúp chúng ta nhanh chóng hoàn thành động tác.
Ví dụ: Động tác gập duỗi lên thành chống trước ở xà đơn, động tác duỗi hai chân có lực và đúng hướng ra trước, lên trên là yếu tố quyết định.
Động tác chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt, yếu tố hai cánh tay thẳng, dùng lực nhịp nhàng, bóng tiếp xúc cân giữa hai tay là yếu tố quyết định...
Người tập lưu ý và tập trung thời gian vào các yếu tố quyết định sẽ giúp chúng ta nhanh chóng hoàn thành động tác với chất lượng tốt.
2. Lựa chọn các động tác bổ trợ
Động tác bổ trợ là động tác gần giống với động tác chính nhưng dễ hơn, đơn giản hơn. Có thể động tác bổ trợ giống hoàn toàn với động tác chính. Trường hợp đó gọi là tập mô phỏng động tác. Có thể động tác bổ trợ chỉ giống từng phần của động tác chính. Tập luyện từng phần của động tác chính, sau đó ghép lại, giúp chúng ta hoàn thành toàn bộ động tác chính.
Tập các động tác bổ trợ thực chất là hình thức tập dẫn dắt, tập từng phần, tiến tới tập hoàn thiện toàn bộ động tác. Thông thường, tập các động tác bổ trợ thường theo các hình thức như sau:
- Tập cách dùng lực: Trong các động tác thể thao, có hai loại hình cơ bản. Có loại tương đối giống các hoạt động trong sinh hoạt hàng ngày của con người như đi, chạy, nhảy, ném, leo trèo...
Loại thứ hai thường có kết cấu khác xa những hoạt động thường ngày như các động tác trong môn thể dục dụng cụ như các môn xà, động tác san tô, động tác ngựa vòng, vòng treo...
Với các động tác giống hoạt động thường ngày thì việc dùng lực khá thuận lợi, các động tác lạ thì việc dùng lực thường khó khăn hơn, cần phải tập bổ trợ nhiều lần.
- Tập cách phối hợp trong từng phần của động tác.
- Tập mô phỏng toàn bộ động tác.
Khi đã tập được từng phần động tác, tập mô phỏng động tác thì việc hoàn thành động tác không còn khó khăn nhiều.
3. Lựa chọn các bài tập thể lực phù hợp
Trong quá trình tập luyện kỹ thuật các động tác thể thao, nếu thể lực của người tập quá kém sẽ là cản trở lớn cho việc hình thành kỹ năng động tác. Chính vì vậy, để tập được kỹ thuật của một động tác của một bài tập và nhiều bài tập thể thao, chúng ta cần đầu tư thích đáng cho việc nâng cao thể lực của người tập. Cần chú ý cả hai hình thức, cả thể lực chung và thể lực chuyên môn. Thể lực chung cần chú ý phát triển toàn diện các tố chất sức nhanh, sức mạnh, sức bền và sự mềm dẻo, khéo léo. Thể lực chuyên môn cần chú ý nâng cao khả năng dùng lực phù hợp với sự đòi hỏi của từng động tác, của từng bài tập, nhất là các động tác khác xa so với các hoạt động thường ngày của con người.
4. Hoàn thiện bài tập, nâng cao thành tích, cách ứng dụng trong kiểm tra, thi đấu và công tác giảng dạy sau này
Sau khi đã thực hiện đủ các bước: nghiên cứu động tác, tập bổ trợ, chuẩn bị thể lực phù hợp, người tập tiến hành tập hoàn chỉnh động tác.
Lúc đầu, tập các động tác có độ phức tạp cao, việc hình thành kỹ năng còn nhiều khó khăn. Có thể nhờ đồng đội tiếp thêm lực để người tập làm được động tác. Như vậy gọi là tạo được “cảm giác qua”, nghĩa là tự mình thì chưa làm được, nhờ bạn giúp thêm thì làm được động tác. Lúc đó có cảm giác như đã trải qua việc tự mình làm được động tác. Sau đó vài lần, người tập sẽ tự mình hoàn thành được động tác. Cần lưu ý các bước tiếp theo.
- Hoàn thiện kỹ thuật nâng cao hiệu quả động tác: Khi đã tập được động tác, người tập cần tập lặp lại nhiều lần để loại bỏ các chi tiết thừa, nâng cao chất lượng và thành tích của bài tập. Nếu có khả năng, có thể nâng lên đến mức nghệ thuật của bài tập.
- Chuẩn bị bài tập cho hình thức thi hết môn: Biết thực hiện bài tập ở dạng cơ bản, đủ các chi tiết, các động tác, đảm bảo nhịp độ, biên độ và tính chính xác của động tác.
- Chuẩn bị bài tập cho hình thức thi đấu: Kỹ thuật động tác hoặc nhóm động tác, khi áp dụng vào thi đấu phải được ứng dụng linh hoạt, sáng tạo. Phải biết xen kẽ giữa động tác cơ bản và các hình thức biến dạng mang tính ứng dụng, không máy móc, khô cứng, miễn sao thi đấu đạt thành tích cao.
- Chuẩn bị bài tập cho công tác giảng dạy sau này: Dù động tác được định hình vững chắc thì thỉnh thoảng vẫn phải tập nhắc lại để kỹ năng bài tập có tính ổn định cao. Đặc biệt, khi giảng dạy, giáo viên cần biết làm mẫu bài tập ở dạng toàn bộ động tác và làm mẫu từng phần động tác với độ chính xác cao. Ngoài ra, cần biết phân tích động tác rõ ràng, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm theo.
Kết luận: Việc tập luyện kỹ thuật một động tác hoặc một bài tập thể dục thể thao đối với sinh viên Khoa Giáo dục thể chất cần yêu cầu cao hơn so với mọi người trong đời sống thường ngày nhìn nhau, bắt chước để tập các bài tập thể thao. Với sinh viên Khoa Giáo dục thể chất, kỹ năng, kỹ xảo các động tác thể thao phải được hình thành thông qua việc tập luyện bài bản hơn, nhanh hơn, chính xác, ổn định hơn và tiến tới có tính chất nghệ thuật hơn.
Nếu các bạn sinh viên tập luyện nghiêm túc hơn, tập trung trí tuệ hơn, hướng tới mục tiêu trở thành một người giáo viên Giáo dục thể chất thạo nghề, vững vàng chuyên môn, nghiệp vụ, chắc chắn các bạn sẽ thành công.
 
 
 

Tác giả bài viết: Tạ Tất Viện

Tổng số điểm của bài viết là: 7 trong 3 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Ý kiến bạn đọc
 

Thống kê truy nhập

Đang truy cậpĐang truy cập : 11


Hôm nayHôm nay : 81

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 3491

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 190758

Tin thể thao

Đăng nhập

global rss